Για τους διαπραγματευτές που αγνόησαν την κλασική στρατηγική σκέψη

 

Του Γιάννη Σταμούλη ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ.

Το νέο ebook για την εποχή της διαπραγμάτευσης των μνημονίων.

Έχουν περάσει αρκετά  χρόνια, από τότε που η χώρα μας έζησε μια πρωτοφανή οικονομική και όχι μόνο κρίση, όταν  οδηγήθηκε στην κηδεμονία της επιτροπείας του οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Στην ουσία είχε εμπλακεί σε έναν σε έναν από τους πλέον, σύγχρονης μορφής, πόλεμο.

Από τη μια πλευρά των εμπολέμων, η Τροϊκανή συμμαχία των διεθνών και ευρωπαίων δανειστών- αγορών και από την άλλη η μικρή μας χώρα και ο λαός της.

Ο νέος αυτός σύγχρονος πόλεμος, αντικειμενικό σκοπό είχε από την πλευρά των  «Θεσμών», να εξασφαλιστεί με κάθε τρόπο η απρόσκοπτη και ομαλή εξόφληση του ελληνικού χρέους, με την όσο δυνατόν καλύτερη γρηγορότερη και μεγαλύτερη κερδοφορία των δανειστών αλλά και των διεθνών πωλητών χρήματος και κερδοσκόπων των αγορών.

Από την άλλη πλευρά, η νέα τότε  κυβέρνηση, μετά το 2015, προσπαθούσε να καταργήσει τα μνημόνια με ένα νόμο, με ένα άρθρο και με την στρατηγική του τότε Υπουργού Οικονομικών, προσερχόταν στον «πόλεμο» με τα εργαλεία της νεοφυούς  θεωρίας των παιγνίων.

Η κατάληξη είναι γνωστή, η ελληνική «νεοφυής» στρατηγική προσέκρουσε στην κλασσική στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και ηττήθηκε κατά κράτος.

Εκείνες τις ταραγμένες μέρες του 2015, υπό το βάρος της βαριάς κοινωνικής κρίσης και των μνημονιακών επιταγών, βλέπαμε καταστάσεις που στραγγάλιζαν καθημερινά το βιοτικό επίπεδο των νεοελλήνων και την αξιοπρέπειά τους.

Ζώντας την κατάσταση και παράλληλα μετέχοντας στην κοινωνική διαμαρτυρία μέσα  από τη δράση μου στο τιμόνι του συνδικάτου των αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, έβλεπα το αποτέλεσμα του χαμένων μαχών της διαπραγμάτευσης και το τραγικό αποτέλεσμα της πλήρης μετατροπής  της πατρίδας μας,  σε κατεχόμενο έδαφος,  μέσω των «οικονομικών μας υποχρεώσεων» τον απόλυτο πολιτικό έλεγχο του κράτους μας και την απαλλοτρίωσης της εθνικής μας κυριαρχίας.

Σε ένα μικρό βιβλιαράκι που είχα εκδώσει, το 2015,  προσπαθούσα εντρυφώντας σε σπαράγματα της κλασική στρατηγικής σκέψης του Θουκυδίδη, του Sun Tzu, του  Karl von Klausewitz, του  Ναπολέοντα και του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, να βρω τα ιδιαίτερα  χαρακτηριστικά αυτής της πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης, αποδίδοντας το χαρακτηρισμό του «πολέμου» σε αυτό που εξελισσόταν.

Έγραφα τότε: «Μήπως η λέξη «πόλεμος» για αυτήν την πρωτοφανή κρίση στη χώρα μας είναι «υπερβολή»;  Μήπως τα αποτελέσματα της πρωτοφανούς αυτής ΚΡΙΣΗΣ που βιώνει η πατρίδα μας, με πραγματικά θύματα, ανείπωτη φτώχεια και εξαθλίωση και μείωση όλων των πηγών εθνικής ισχύος μας δεν είναι πολεμική επιχείρηση; Για να μη δώσουμε εμείς οι σύγχρονοι την απάντηση, εντρυφούμε στην κλασική στρατηγική σκέψη των μεγάλων διανοητών του πολέμου, για να ανατέμνουμε με την δοκιμασμένη ανάλυσή τους, την δική μας ζοφερή πραγματικότητά μας. σκέψης, διαφορετικών εποχών και διαφορετικών τόπων, μιλούν μέσω των ιδεών τους για την ελληνική σημερινή πραγματικότητα.»

Σήμερα πάνω από μια δεκαετία, μετά τα δραματικά γεγονότα εκείνης της εποχής,  με την άνεση της απόστασης του χρόνου, αλλά και της γνώσης γεγονότων που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας μπορούμε να τα  χρησιμοποιούμε και ως εκπαιδευτικό ιστορικό παράδειγμα (ακριβοπληρωμένο).

Μπορούμε να κατανοήσουμε πως οι διαπραγματευτές, προσήλθαν σε έναν πόλεμο, αγνοώντας την κλασσική στρατηγική σκέψη και ενίοτε την «βασική», είτε από άγνοια, είτε από ιδεοληψία, είτε και από τα δύο.

Σήμερα ξαναδιαβάζω το βιβλιαράκι από μια διαφορετική λίγο οπτική. Μελετούμε τα ίδια σπαράγματα των κλασικών στρατηγιστών, για να δούμε πόσο προβλέψιμη ήταν η κατάληξη του πολέμου, με την τακτική που είχε επιλέξει η ελληνική πλευρά.

Παράλληλα επιβεβαιώνεται πόσο σημαντική είναι η υπεροχή της κλασικής δοκιμασμένης σκέψης σε μια  πραγματικότητα που χαρακτηρίζεται από παρόμοιους ιστορικούς κύκλους.

 Το  e book διατίθεται ελεύθερα στην διεύθυνση:

 https://www.calameo.com/read/00195588968f4a0cf380b

                                      

 

Προστασία των κατοικιών από πυρκαγιά (Μέρος Α)

 

(αναδημοσίευση από το περιοδικό Ασφαλιστική Αγορά)

Τα προβλεπόμενα μέτρα παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας

Του κ. Ιωάννη Σταμούλη*,
Μέλους του Δ.Σ. και του Τεχνικού Συμβουλίου της ΠΑΣΚΑΛ & ΣΤΡΑΤΗΣ Α.Ε.

Στη χώρα μας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι πυρκαγιές που εκδηλώνονται σε χώρους κατοικιών αποτελούν το 11,6% του συνολικού αριθμού των αστικών πυρκαγιών. Το 2024 εκδηλώθηκαν συνολικά 3.766 πυρκαγιές σε κτήρια κατοικιών. Από αυτές, το 43,77% ήταν σε διαμερίσματα, το 32,81% σε μονοκατοικίες, το 15,37% σε διπλοκατοικίες, το 5,49% σε ακατοίκητα οικήματα και το υπόλοιπο (περί τα 2%) σε οικοδομές, τροχόσπιτα, σκηνές.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι πυρκαγιές σε κατοικίες αποτελούν έναν μεγάλο κίνδυνο στην καθημερινότητά μας, με ιδιαίτερα δυσμενή κατάληξη, τόσο σε ανθρώπινες απώλειες όσο και σε υλικές ζημιές. Οι περισσότερες από αυτές οφείλονται ξεκάθαρα στον συνδυασμό ελλιπών μέτρων πρόληψης και αμέλειας.

Στις συνηθισμένες αιτίες αυτών των πυρκαγιών περιλαμβάνονται: η απροσεξία κατά το μαγείρεμα ή η εγκατάλειψη του σκεύους σε αναμμένη κουζίνα, σε συνδυασμό με το μη καθαρισμένο φίλτρο του απορροφητήρα· τα βραχυκυκλώματα, τα υπερφορτωμένα πολύπριζα, τα φθαρμένα ηλεκτρικά καλώδια· η κακή χρήση φορητών θερμαντικών μέσων, η χρήση γυμνής φλόγας (κεριά – καντήλια), η επαφή εύφλεκτων υγρών με γυμνή φλόγα ή πυρακτωμένες επιφάνειες και το κάπνισμα. Μια ξεχωριστή «εποχική αιτία» αποτελεί ο χριστουγεννιάτικος ή εορταστικός στολισμός, με τη σύνθεση εύφλεκτων υλικών και ακατάλληλων φωτιστικών διακόσμων.

Τι προβλέπει το νομοθετικό πλαίσιο

Στα κτήρια με χρήση κατοικίας, με οικοδομική άδεια πριν την 17-2-1989, δεν υπάρχει ειδικό νομικό πλαίσιο για την πυροπροστασία τους, αλλά με σχετική εγκύκλιο του Πυροσβεστικού Σώματος προτείνονται μέτρα ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας. Συγκεκριμένα:

Μέτρα παθητικής πυροπροστασίας
Στα μέτρα παθητικής πυροπροστασίας συνιστώνται κατασκευαστικές παρεμβάσεις, αναφορικά με την εγκατάσταση φυσικού ή τεχνικού εξαερισμού, διαφραγμάτων απαγωγής καπνού, χρήση αντιπυρικών υλικών στις εξωτερικές θερμομονώσεις – θερμοπροσόψεις και επάλειψη με αντιπυρικά υγρά ξύλινων εσωτερικών και εξωτερικών δομικών στοιχείων. Επίσης, συνιστάται η εγκατάσταση φωτισμού ασφαλείας και σήμανσης ασφαλείας στις οδεύσεις διαφυγής και τις εξόδους κινδύνου πολυκατοικιών με τέσσερις (4) ή περισσότερους ορόφους κύριας ή βοηθητικής χρήσης, καθώς και στους ανελκυστήρες μεταφοράς προσώπων, ανεξαρτήτως αριθμού ορόφων. Επίσης, συστήνεται η ανάρτηση διαγραμμάτων διαφυγής σε πολυκατοικίες, που η κύρια χρήση αυτών εξυπηρετείται από δύο (2) ή περισσότερα κλιμακοστάσια.

Μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας
Ως μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας συνιστώνται τα ακόλουθα:

• Η τοποθέτηση, στους κοινόχρηστους χώρους, ενός (1) φορητού πυροσβεστήρα ανά όροφο κύριας ή βοηθητικής χρήσης, που να καλύπτει μικτή επιφάνεια 400 τ.μ. (διαφορετικά τοποθετούνται πρόσθετοι πυροσβεστήρες). Σε κάθε μονοκατοικία, ανεξαρτήτως εμβαδού, τοποθετείται ένας (1) φορητός πυροσβεστήρας.
• Στους χώρους ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, όπως μετασχηματιστών μέσης ή υψηλής τάσης και λεβητοστασίων, τοποθετούνται τουλάχιστον δύο (2) φορητοί πυροσβεστήρες διοξειδίου του άνθρακα.
• Άνωθεν των κεντρικών καυστήρων θέρμανσης στερεών ή υγρών καυσίμων και/ή λεβήτων με θερμική ισχύ ≤50 kW, τοποθετείται ένας αυτοδιεγειρόμενος πυροσβεστήρας οροφής.
• Στον χώρο της κουζίνας, για την κατάσβεση πυρκαγιών κατηγορίας F (μαγειρικά έλαια – λίπη), τοποθετείται ένας (1) φορητός πυροσβεστήρας.
• Σε πολυκατοικίες με έξι (6) ή περισσότερους ορόφους κύριας χρήσης, εγκαθίσταται χειροκίνητο σύστημα συναγερμού, με τα κομβία αναγγελίας να τοποθετούνται σε κάθε όροφο, στις κοινόχρηστες οδεύσεις πλησίον των κλιμακοστασίων.
• Σε κτήρια κατοικιών με έξι (6) ή λιγότερους ορόφους κύριας χρήσης, στα υπνοδωμάτια, την κουζίνα και τις αποθήκες εμβαδού άνω των 20 τ.μ., δύναται να τοποθετούνται αυτόνομοι ανιχνευτές καπνού. Στα πάνω των 6 ορόφων εγκαθίσταται αυτόματο σύστημα πυρανίχνευσης. Εφόσον σε κατοικία διαμένει ΑΜΕΑ με πρόβλημα όρασης ή ακοής, επιπλέον της εγκατάστασης αυτόματου συστήματος πυρανίχνευσης, σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 54, πρέπει να υπάρχουν κατάλληλες οπτικοακουστικές διατάξεις συναγερμού, σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 54-23 και τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.
• Στην περίπτωση που χρησιμοποιούνται συσκευές παρασκευής φαγητού που λειτουργούν με υγραέριο ή φυσικό αέριο, ή/και σόμπες υγραερίου, τοποθετείται ένας (1) φορητός ανιχνευτής διαρροής αερίων καυσίμων.
• Στις πολυκατοικίες ύψους άνω των 28 μ. και συνολική επιφάνεια ενός (1) ορόφου άνω των 500 τ.μ. εγκαθίσταται μόνιμο υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο.
• Στους υπόγειους χώρους στάθμευσης οχημάτων εγκαθίσταται απλό υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο (πυροσβεστικό ερμάριο) και οι ισόγειοι ή υπέργειοι χώροι στάθμευσης, καθώς και οι υπαίθριοι χώροι αποθήκευσης καυστών υλικών, καλύπτονται από επαρκή αριθμό σημείων υδροληψίας, που διαθέτουν εύκαμπτους ελαστικούς σωλήνες μήκους έως είκοσι (20) m και διάμετρο τουλάχιστον 15 mm με ακροφύσιο.
• Στους στεγασμένους χώρους αποθήκευσης υγρών καυσίμων, με συνολική χωρητικότητα άνω των 3 m3, ή εύφλεκτων υγρών (βοηθητικοί χώροι κατοικιών) και στους επικίνδυνους χώρους, εφόσον ενδείκνυται η χρήση νερού, εγκαθίσταται αυτόματο σύστημα καταιονισμού ύδατος.
• Δέον να υπάρχει επαρκής αριθμός αντιπυρικών κουβερτών, ατομικών προσωπίδων με φίλτρο, καθώς και δύο (2) φανών χειρός και μπαταριών.

Στα κτήρια με χρήση κατοικίας με οικοδομική άδεια μετά την 17-2-1989, από νομοθετικής άποψης προβλέπονται μέτρα παθητικής πυροπροστασίας κατά το στάδιο της δόμησης, αλλά και μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας. Συγκεκριμένα:

Μέτρα παθητικής πυροπροστασίας
Στο πλαίσιο των μέτρων παθητικής πυροπροστασίας που απαιτούνται, περιλαμβάνονται η δημιουργία ξεχωριστού πυροπροστατευμένου φρεατίου για το κλιμακοστάσιο, πυροδιαμερισματοποίηση των χώρων σύμφωνα με τα τετραγωνικά μέτρα των ορόφων και των υπογείων και πυροδιαμερισματοποίηση των επικίνδυνων χώρων. Επίσης, απαιτείται φωτισμός ασφαλείας σε κτήρια με πέντε (5) ή περισσότερους ορόφους και σήμανση ασφαλείας σε κτήρια όπου υπάρχουν τουλάχιστον δύο εναλλακτικές οδεύσεις, με τις αντίστοιχες τελικές εξόδους.

Μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας
Ως μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας επιβάλλονται τα εξής:

• Σε πολυκατοικίες με 6 έως 8 ορόφους και με εμβαδόν ορόφου μεγαλύτερο από 300 τ.μ., καθώς και σε αντίστοιχες με περισσότερους από 8 ορόφους, αλλά ανεξάρτητα από το εμβαδόν ορόφου, να τοποθετείται χειροκίνητο ηλεκτρικό σύστημα συναγερμού σε κοινόχρηστο χώρο κάθε ορόφου, εύκολα προσπελάσιμο από κάθε διαμέρισμα.
• Σε κάθε κτήριο κατοικίας μέχρι 4 ορόφους και με εμβαδόν ορόφου μεγαλύτερο από 500 τ.μ., καθώς και σε όλα τα κτήρια με 5 ή περισσότερους ορόφους, τα λεβητοστάσια, οι αποθήκες καυσίμων και τα μηχανοστάσια πρέπει να είναι εξοπλισμένα με αυτόματο σύστημα πυρανίχνευσης και με φορητούς πυροσβεστήρες.
• Στους χώρους ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, όπου υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιάς, πρέπει να τοποθετούνται τουλάχιστον δύο φορητοί πυροσβεστήρες

Στα κτήρια με χρήση κατοικίας με οικοδομική άδεια μετά την έναρξη ισχύος του Π.Δ. 41/2018, προβλέπονται μέτρα παθητικής πυροπροστασίας κατά το στάδιο της δόμησης, αλλά και μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας. Συγκεκριμένα:

Μέτρα παθητικής πυροπροστασίας
Απαιτούνται μια σειρά από μέτρα παθητικής πυροπροστασίας, που έχουν να κάνουν με την πρόβλεψη πυροδιαμερισμάτων ανά χρήση, την ασφαλή όδευση διαφυγής και τη δημιουργία πυροπροστατευμένου κλιμακοστασίου. Επίσης, στις πολυκατοικίες, επιβάλλεται η εγκατάσταση φωτισμού ασφαλείας των οδεύσεων διαφυγής των κοινόχρηστων χώρων και των εξόδων κινδύνου, καθώς και η σήμανση ασφαλείας των οδεύσεων διαφυγής των κοινόχρηστων χώρων, των εξόδων κινδύνου και του πυροσβεστικού υλικού/εξοπλισμού.

Μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας
Ως μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας επιβάλλονται:

• Η τοποθέτηση στους κοινόχρηστους χώρους ενός (1) φορητού πυροσβεστήρα ανά όροφο. Κάθε πυροσβεστήρας πρέπει να καλύπτει μικτή επιφάνεια 400 τ.μ., διαφορετικά τοποθετούνται πρόσθετοι πυροσβεστήρες. Επιβάλλεται η τοποθέτηση ενός φορητού πυροσβεστήρα σε κάθε μονοκατοικία, ανεξαρτήτως εμβαδού.
• Η τοποθέτηση χειροκίνητου συστήματος συναγερμού, σε πολυκατοικίες με τρεις (3) ή περισσότερους ορόφους κύριας χρήσης. Τα κομβία αναγγελίας πρέπει να τοποθετούνται στις κοινόχρηστες οδεύσεις πλησίον των κλιμακοστασίων.
• Η εγκατάσταση αυτόματου συστήματος πυρανίχνευσης. Κατ’ εξαίρεση, σε κτήρια κατοικιών με 3 ή λιγότερους ορόφους κύριας χρήσης, αντί του αυτόματου συστήματος πυρανίχνευσης είναι αποδεκτή η τοποθέτηση αυτόνομων πυρανιχνευτών, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή, που θα καλύπτουν κατ’ ελάχιστον κάθε υπνοδωμάτιο και την κουζίνα.
• Η εγκατάσταση μόνιμου υδροδοτικού πυροσβεστικού δικτύου στις πολυκατοικίες ύψους άνω των 28 μ.

*Ο κ. Ιωάννης Σταμούλης είναι Σύμβουλος – Μελετητής Πυρασφάλειας – Πολιτικής Προστασίας | ε.α. Αντιστράτηγος – Υπαρχηγός Π.Σ. | Κατέχει MSc education (civil protection) και είναι Υπ. Διδάκτωρ Διαχείρισης Κρίσεων | Είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Ασφάλειας και της Σχολής Εθνικής Άμυνας | Έχει ολοκληρώσει μετεκπαιδεύσεις στο ΕΚΠΑ και στο ΕΚΔΑ, με αντικείμενο τη διαχείριση φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών, καθώς και την εγκληματολογική ψυχολογία.

Πυροσβεστικό Μουσείο, 19 χρόνια διαδρομής στη διαφύλαξη και προβολή της πυροσβεστικής ιστορίας.

 

Του ε.α. Αντιστράτηγου Γιάννη Σταμούλη

Σαν σήμερα πριν 19 χρόνια, ξεκινά την λειτουργία του, το Πυροσβεστικό Μουσείο του Πυροσβεστικού Σώματος στην Παλλήνη Αττικής.

Μοναδικό στο είδος του, προχώρησε στη συγκέντρωση, διαφύλαξη και κατάλληλη έκθεση στο κοινό των πυροσβεστικών συλλογών, κειμηλίων, μέσων, μηχανολογικού και υλικοτεχνικού εξοπλισμού και άλλων αντικειμένων ιστορικής αξίας, καθώς και συγγραμμάτων πυροσβεστικού ενδιαφέροντος ή που έχουν σχέση με την πυροσβεστική ιστορία, Παράλληλα ξεκίνησε τη συγκέντρωση και διατήρηση υλικού για το Ειδικό ιστορικό πυροσβεστικό αρχείο, καθώς και βιβλία για την Πυροσβεστική Βιβλιοθήκη.

Αυτή η επέτειος της ζωής του Πυροσβεστικού Μουσείου, συμπίπτει με την Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2026, όπου το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) έχει επιλέξει το θέμα “Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο” (Museums Uniting a Divided World), εστιάζοντας στη «δύναμη των μουσείων να λειτουργούν ως γέφυρες που ενισχύουν τον διάλογο και την αλληλεγγύη». Με το μήνυμα αυτό, επιδιώκει να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων ως χώρων «που δεν εξαλείφουν τις διαφορές, αλλά δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε αυτές να γίνονται κατανοητές και να αντιμετωπίζονται με σεβασμό. Τα μουσεία ενισχύουν τη σύνδεση μεταξύ γενεών, κοινοτήτων και χωρών, προάγοντας τη διαφορετικότητα, τη βιωσιμότητα και την αμοιβαία εμπιστοσύνη».

Για μένα προσωπική είναι ξεχωριστή τιμή, ότι συνέγραψα την πρώτη έντυπη έκδοση του, "η πυροπροστασία στην Ελλάδα, 1821-1930" και τις δύο πρώτες ηλεκτρονικές του εκδόσεις ,"η συνοπτική ιστορία του Πυροσβεστικού Σώματος 1833-2003" και "βιβλιογραφικός κατάλογος Πυροσβεστικής Βιβλιοθήκης"

Η διαδρομή των σύγχρονων Πυροσβεστικών Αγώνων στην Ελλάδα.

 

Η διαδρομή των σύγχρονων Πυροσβεστικών Αγώνων στην Ελλάδα.

 

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η πρωτοβουλία από κοινού της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος και της Αθλητικής Ένωσης   Πυροσβεστών  Ελλάδος, να διοργανώσουν στις 16 Μάϊου 2026, το ΠΥΡΑΘΛΟΝ, μια αναβίωση των πυροσβεστικών αγώνων, έφερε τη μνήμη μας, 26 χρόνια πριν, στις 19 Απριλίου 2000.  Τότε με  πρωτοβουλία της Σχολής Πυροσβεστών Βιλίων, διοργανώθηκαν στο δημοτικό στάδιο της πόλης,  οι   πρώτοι πυροσβεστικοί αγώνες της Πυροσβεστικής Ακαδημίας με αθλητές τους Δοκίμους Πυροσβέστες της 66ης εκπαιδευτικής σειράς.

Τα αθλήματα ήταν από τα παραδοσιακά των πυροσβεστικών αγώνων:

Αγώνας ταχύτητας 100 μέτρων με πυροσβεστικά εμπόδια. 

Οι αθλητές πρέπει να περάσουν πρώτα πάνω από ξύλινο εμπόδιο ύψους 2 μέτρων, στην συνέχεια με δύο σωλήνες των 45 χιλ. πρέπει να περπατήσουν σε ξύλινη δοκό και ενώ θα βρίσκονται ακόμη πάνω σε αυτή θα τις εκτυλίξουν. Όταν περάσουν τη δοκό θα συνεχίσουν την εγκατάσταση και αφού ολοκληρωθεί οι διαγωνιζόμενοι τερματίζουν με τον αυλό στο χέρι.

Οι υποχρεώσεις των Δήμων για τις εργασίες προληπτικής δασοπροστασίας.

 

Η πρωτομαγιά φέρνει μαζί της και την έναρξη της πανεθνικής προσπάθειας της αντιπυρικής περιόδου. Με το νέο θεσμικό κείμενο της ΚΥΑ 1157/24/4/2026 υπάρχουν υποχρεώσεις για πολίτες, και αρμόδιες υπηρεσίες. Ένα σημαντικό κομμάτι υποχρεώσεων έχουν οι Δήμοι όλης της χώρας Σχηματικά, παραπάνω περιγράφεται ο κατάλογος των υποχρεώσεων τους.

Το πρώτο τεύχος του νέου περιοδικού γεωπολιτικής ανάλυσης.

Το πρώτο τεύχος ενός εξαιρετικού εξειδικευμένου ηλεκτρονικού περιοδικού, που δημιούργησε ο Νικόλαος Γιαννόπουλος, Αντιστράτηγος ε.α. Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών, που όπως σημειώνει:, "γεννήθηκε από την πεποίθηση ότι η γεωπολιτική ανάλυση δεν είναι προνόμιο των λίγων. Είναι εργαλείο σκέψης που ο καθένας δικαιούται να έχει στα χέρια του. Το περιοδικό φιλοδοξεί να γεφυρώσει την ακαδημαϊκή αυστηρότητα με την αναγκαιότητα της κατανόησης.

Το περιοδικό έχει ελεύθερη πρόσβαση στον σύνδεσμο https://linktr.ee/noctualabs

Πολιτική Άμυνα και κοινωνική ετοιμότητα σε μια εποχή νέων κινδύνων

Του ε.α. Αντιστρατήγου  Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το σκληρό  και αποκρουστικό πρόσωπο του πολέμου που εμφανίστηκε απειλητικό σχεδόν κοντά μας, με επίκεντρο το Ιράν, υπενθυμίζει για άλλη μια φορά,  ότι η διεθνής ασφάλεια παραμένει εύθραυστη και ότι  το περιβάλλον μας, εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται  από αυξανόμενη αβεβαιότητα.

Και ενώ οι εικόνες του πολέμου με τις προειδοποιητικές σειρήνες, έρχονται στα σπίτι μας μέσω των τηλεοπτικών οθόνων, σαν ταινία δράσης, οι περισσότεροι νομίζω των συμπολιτών έχουν ξεχάσει,  η μάλλον  αγνοούν τι σημαίνει "Πολιτική Άμυνα".  

Η ¨Πολιτική Άμυνα"  αποτελεί οργανικό  και αναπόσπαστο μέρος της εθνικής άμυνας, με σκοπό, την προστασία του άμαχου πληθυσμού και τη διασφάλιση της συνέχειας της κοινωνικής και οικονομικής ζωής σε περιόδους κρίσης ή πολεμικών γεγονότων. Περιλαμβάνει μέτρα πρόληψης, ετοιμότητας και προστασίας των πολιτών από κινδύνους που απορρέουν από πολεμικές επιχειρήσεις, υβριδικές απειλές, διαταραχές κρίσιμων υποδομών ή γενικευμένες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. 

 Στην Πολιτική Άμυνα μετέχουν οι δημόσιες και ιδιωτικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας και γενικά το "μη ένοπλο" δυναμικό της.

Με την Πολιτική Σχεδίασης Εκτάκτου Ανάγκης (ΠΣΕΑ), η Πολιτική Άμυνα της χώρας, αποβλέπει στην επιβίωση των Πολιτικών Δυνάμεων της Χώρας στον πόλεμο ή σε έκτακτες ανάγκες στην ειρήνη και στη συμβολή τους στην από κοινού διασφάλιση της Εθνικής Άμυνας.

Ο σκοπός αυτός εξασφαλίζεται μέσω: 

 α) Της οργάνωσης, καθοδήγησης και κινητοποίησης των Πολιτικών Δυνάμεων, από τον καιρό της ειρήνης, για την αντιμετώπιση πάσης φύσεως καταστροφών και της προστασίας της χώρας από εχθρικές ενέργειες. 

 β) Της ομαλής, άρτιας και πλήρους μετάπτωσης των Πολιτικών Δυνάμεων από την ειρηνική σε πολεμική κατάσταση ή σε κατάσταση αντιμετώπισης εκτάκτων εν ειρήνη αναγκών.

 Τα όργανα της Πολιτικής Άμυνας  είναι από όλα τα επίπεδα της κρατικής οντότητας με το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) στην κορυφή και μια κάθετη διαστρωμάτωση που  φθάνει μέχρι και τις Τοπικές Μονάδες Πολιτικής Άμυνας.

Στη περίοδο της ειρήνης, όλος αυτός ο μηχανισμός, σύμφωνα με τα  θεσμικά κείμενα...πρέπει να προετοιμάζουν την ανθεκτικότητα και την επιβίωση του εσωτερικού της χώρας στην περίπτωση της πολεμικής  σύρραξης ή άλλης σοβαρής έκτακτης ανάγκης. Σε αυτή την προετοιμασία περιλαμβάνεται η εκπαίδευση και διαφώτιση του άμαχου πληθυσμού σε θέματα Πολιτικής Κινητοποίησης και Πολιτικής Άμυνας, η θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση των στελεχών των Ενόπλων και Πολιτικών Δυνάμεων της χώρας στο χειρισμό και αντιμετώπιση θεμάτων ΠΣΕΑ, σε όλα τα κλιμάκια διοικήσεως, η προετοιμασία για τη διασφάλιση  εφοδιασμού, μεταφοράς και υγειονομικής περίθαλψης της χώρας. 

Η ελληνική ιστορική εμπειρία επιβεβαιώνει τη σημασία της ετοιμότητας. Κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο οργανώθηκαν καταφύγια και μέτρα προστασίας των αμάχων, ενώ κατά την Κατοχή της Ελλάδας η κοινωνική συνοχή και η αλληλεγγύη αποδείχθηκαν ζωτικές για την επιβίωση του πληθυσμού. 

Η εγρήγορση του πληθυσμού αποτελεί βασική προϋπόθεση αποτελεσματικής πολιτικής άμυνας. Οι πολίτες καλούνται να γνωρίζουν βασικές οδηγίες αυτοπροστασίας, να προετοιμάζουν οικογενειακά σχέδια έκτακτης ανάγκης, να προβλέπουν βασικά αποθέματα και να συμμορφώνονται με τις οδηγίες των αρχών.

 Παράλληλα, η κοινωνική αλληλεγγύη και η συμμετοχή σε δομές εθελοντικής συνδρομής ενισχύουν τη συλλογική ανθεκτικότητα.

Η Πολιτική Άμυνα δεν ενεργοποιείται μόνο σε στιγμές κρίσης· οικοδομείται διαρκώς μέσω ενημέρωσης, εκπαίδευσης και συνεργασίας κράτους και κοινωνίας. Στις  μέρες που ζούμε.. εποχή   διεθνούς αβεβαιότητας, η προετοιμασία δεν αποτελεί λόγο φόβου, αλλά έκφραση θεσμικής ωριμότητας, συλλογικής ευθύνης και συνειδητής συμμετοχής στην εθνική ασφάλεια και άμυνα

Σε έναν κόσμο αυξανόμενων απειλών, η ετοιμότητα της κοινωνίας δεν είναι επιλογή — είναι όρος επιβίωσης και εθνικής συνέχειας.»
 

Η τήρηση της πυροπροστασίας στις βιομηχανικές- βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, οφείλει να είναι πρωταρχικό μέλημα της λειτουργίας τους.

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

(δημοσιεύτηκε στη Βραδυνή της 1/2/2026)

Το 2024, σε βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους στην χώρα μας εκδηλώθηκαν 337 πυρκαγιές, το 2023 εκδηλώθηκαν 355,το 20022,352 και το 2021 εκδηλώθηκαν 356 πυρκαγιές.

Οι συγκεκριμένοι χώροι, λόγω της φύσης των παραγωγικών διαδικασιών, της ευφλεξιμότητας ή και εκρηκτικότητας των πρώτων υλών τους σε συνδυασμό  με τον  μηχανολογικό εξοπλισμό υψηλής ισχύος και των σύνθετων  ηλεκτρικών  συστημάτων τους, εμφανίζουν μια εγγενή επικινδυνότητα, που  την κατατάσσει στις πλέον σημαντικές απειλές της πολιτικής προστασίας.

Δυστυχώς πολλές φορές αυτές οι απειλές εκδηλώθηκαν με τραγικά αποτελέσματα, όπως το τελευταίο τραγικό συμβάν στα Τρίκαλα.

Όλα αυτά τα τραγικά περιστατικά στους βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους, αναδεικνύουν την υποχρέωση των ιδιοκτητών- υπευθύνων σε μια ολιστική εφαρμογή τόσο των νομικών υποχρεώσεων για την πυροπροστασία  και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων,  όσο και επιπλέον αυτών που σαν «καλές πρακτικές» να έρχονται να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους  που προκύπτουν από την καθημερινότητα.

Σε αυτή την ολιστική  υλοποίηση πυροπροστασίας- ασφαλείας- πέρα από την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέσων και μέτρων πυρασφαλείας (μόνιμο υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο, σύστημα ανίχνευσης, σύστημα αυτόματης κατάσβεσης,  φορητά πυροσβεστικά κ.λ.π.) πρέπει να  συνυπάρχει και  η ευλαβική τήρηση και μια σειράς από προληπτικά μέτρα όπως:

Όταν οι πλημμύρες σκοτώνουν...

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Τον Σεπτέμβριο, του 2024 η καταιγίδα Μπόρις. είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία φονικών πλημυρών που   έπληξαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, με θανάτους και ζημιές σε περιοχές της Γερμανίας, της Πολωνίας, της Αυστρίας, της Ουγγαρίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας, της Ρουμανίας και της Ιταλίας.

Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, στην Ισπανία,   ακραίες βροχοπτώσεις προκάλεσαν πλημμύρες με καταστροφικές επιπτώσεις και θανάτους  στη Βαλένθια και τις γειτονικές περιοχές. Τουλάχιστον 232 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Βαλένθια, και  στις επαρχίες Αλμπαθέτε, Κουένκα και Μάλαγα. Οι ζημίες στις υποδομές και οι οικονομικές απώλειες αποτιμήθηκαν  περίπου 16,5 δισ.

Το 2025 ξεκίνησε θυελλώδες, με σφοδρούς ανέμους να σαρώνουν τμήματα της Γαλλίας. Περιοχές στον βορρά, όπως η Σαρλεβίλ-Μεζιέρ, η Σαλόν-αν-Σαμπάν και το Μπαρ-λε-Ντικ, επλήγησαν περισσότερο, με συχνές ριπές που έφταναν έως και τα 110 km/h.

Την άνοιξη, τα ακραία φαινόμενα έπληξαν πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Δεκάδες άνθρωποι απομακρύνθηκαν από περιοχές στην κεντρική και βόρεια Ισπανία λόγω της καταιγίδας Μαρτίνιο, ενώ οι χειρότερες πλημμύρες των τελευταίων τριών δεκαετιών παρέλυσαν το ιστορικό ορυχείο αλατιού Πράιντ στη Ρουμανία. Εκατοντάδες κάτοικοι απομακρύνθηκα , με τα σπίτια τους να υφίστανται ζημιές ύστερα από ημέρες καταρρακτώδους βροχής και ισχυρών ανέμων.

Τον Νοέμβριο, η καταιγίδα Claudia συνοδεύτηκε από σφοδρές βροχοπτώσεις και μεγάλες πλημμύρες  σε περιοχές της Αγγλίας, της Ουαλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και των Καναρίων Νήσων.

Στην ηπειρωτική Πορτογαλία, η καταιγίδα προκάλεσε περισσότερα από 2.400 περιστατικά, κυρίως πλημμύρες, κατολισθήσεις και πεσμένα δέντρα, σύμφωνα με την υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας της χώρας.  Τραγικό αποτέλεσμα, στην  κοιλάδας του Τάγου, ένα ηλικιωμένο ζευγάρι πνίγηκε μέσα στο σπίτι του. Στην πόλη Αλγκάρβε της Αλμπουφέιρα, οι ισχυροί  άνεμοι,  έπληξαν ένα κάμπινγκ και ένα ξενοδοχείο, σκοτώνοντας  μια 85χρονη Βρετανίδα και τραυματίζοντας δεκάδες άλλους.

Το 2025, σύμφωνα με  την Munich Re, οι φυσικές καταστροφές προκάλεσαν απώλειες 224 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως, με περισσότερους από 17.000 θανάτους και ασφαλισμένες απώλειες συνολικού ύψους 108 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Καιρικές καταστροφές, που τροφοδοτήθηκαν από την κλιματική αλλαγή, αντιπροσώπευαν το 92% όλων των απωλειών του 2025. 

 Η άνοδος της θερμοκρασίας στην ατμόσφαιρα και τους ωκεανούς εντείνει τις καταιγίδες και τις βροχοπτώσεις, με την καύση ορυκτών καυσίμων να αναγνωρίζεται ως ο κύριος μοχλός της κλιματικής αλλαγής.

«Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη ενισχύσει πολλά ακραία καιρικά φαινόμενα το 2025 και αυτό θα συνεχιστεί», δήλωσε ο επικεφαλής επιστήμονας του κλίματος της Munich Re, Tobias Grimm.

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ Στρατηγική Πυροσβεστολογία

«Η κατάσβεσις του πυρός είναι μια επιστήμη βασιζομένη θεμελιωδώς επί αρχών και νόμων σαφώς προσδιορισμένων. Εξ ίσου θεμελιώδης είναι μία τέχνη απαιτούσα δεξιότητα ευφυΐαν, πείραν και ορθήν κρίσιν… Η κατάσβεσις του πυρός είναι μια κρίσιμος απασχόλησις, εφ ής η Πυροσβεστική Υπηρεσία και ο μεμονωμένος πυροσβέστης βασίζονται ζωτικώς. Η ζωή πολλών ατόμων και γενικότερον η ευημερία αυτών στηρίζεται καθημερινώς εις τον πυροσβέστην και το έργον του συνοδεύεται υπό σημαντικού προσωπικού κινδύνου.»

Με αυτά τα  λόγια, μιας συμπτυγμένης θεωρίας, το 1965, προλόγιζε το βιβλίο του, «Επιστημονική Πυροσβεστολογία»,  ο εξαιρετικός Αξιωματικός του Πυροσβεστικού Σώματος, Ηλίας Μπέτσιος. Ένα βιβλίο μοναδικό και πρωτοπόρο για την εποχή του, που θεμελίωσε την πυροσβεστική τέχνη  στην χώρα, εξοπλίζοντας τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος με ένα  θεωρητικό εργαλείο - εφόδιο για την αποτελεσματικότητα  της διοίκησης του πυροσβεστικού οργανισμού.

Η επιστήμη της πυροσβεστικής τέχνης και  στρατηγικής και διοικητικής – ηγεσίας, αποτελούν τα σημαντικότερα εφόδια στο πολύπλοκο και απαιτητικό πυροσβεστικό επάγγελμα.

Μια  πυροσβεστική επιστήμη, που   πρέπει να ακολουθεί τις  εξελίξεις στην τεχνολογία,  την αλλαγή των παραγωγικών μεθόδων, και υλικών, αλλά και τις  εξελίξεις  στα πυροσβεστικά μέσα, μηχανήματα και υλικά. Η πυροσβεστική στρατηγική σε επίπεδο κεντρικής ηγεσίας, η διοικητική τακτική  και κυρίως η διεύθυνση των πυροσβεστικών και διασωστικών επιχειρήσεων που συγκροτούν τον  βασικό  κορμό  του Πυροσβεστικού Σώματος, αντικειμενικό σκοπό έχουν την  προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, αλλά και την προάσπιση  του εθνικού φυσικού πλούτου από της κινδύνους των πυρκαγιών και των υπόλοιπων απειλών, φυσικών ή ανθρωπογενών. 

Τόσο η πυροσβεστική ηγεσία όσο και η  διοίκηση  των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών,  πρέπει να στηρίζονται σε σταθερές και διαχρονικές βάσεις που επιδιώκουν την αρμονική λειτουργία του πυροσβεστικού οργανισμού, καθιστώντας τον σε μια διαρκή ετοιμότητα, αποτελεσματικό στις  προκλήσεις και τις απαιτήσεις της  σύγχρονης διακινδύνευσης. Μια αποστολή εξαιρετικά απαιτητική, αφού η αποτελεσματικότητα βασίζεται κατά κύριο λόγο στην πυροσβεστική ομάδα που επεμβαίνει και  μάχεται σχεδόν σε καθημερινό επίπεδο με τον κίνδυνο, ακροβατώντας στο λεπτό νήμα που χωρίζει την ζωή από την απώλειά της. 

Η προάσπιση της πολιτικής προστασίας της πατρίδας μας είναι ένας διαρκής ακήρυχτος πόλεμος, με καθημερινές δύσκολες και συχνά ασύμμετρες μάχες. Για όλα αυτά χρειάζεται μια ξεκάθαρη και αποτελεσματική στρατηγική με επιμέρους εξειδικευμένες τακτικές ανά κίνδυνο, καθοδηγούμενες από ικανές διοικητικές μονάδες, εποπτευόμενες και υποστηριζόμενες από μια εξίσου αποτελεσματική ηγεσία. Όλο το παραπάνω πλέγμα που αποτελεί τον πυροσβεστικό μηχανισμό, σαφώς και χρειάζεται μια δομημένη διοικητική φιλοσοφία με σκληρό πυρήνα, δοκιμασμένο από την μακρόχρονη πορεία του Πυροσβεστικού Σώματος, και παράλληλα ανοικτό στο να υποδέχεται της εξελίξεις και τα σύγχρονα δεδομένα. Η σκέψη του Ηλία Μπέτσιου όπως διατυπώθηκε στα βιβλία του, που εκπαίδευσαν πολλές γενιές στελεχών, αποτελεί την βάση της διαχρονικής πυροσβεστικής σκέψης για την διοικητική – ηγετική κουλτούρα του πυροσβεστικού οργανισμού. 

Στο συγκεκριμένο πόνημα, προσπαθούμε να μιλήσουμε για την ηγεσία,  διοίκηση και διεύθυνση του πυροσβεστικού μηχανισμού με αφετηρία τα  βασικά συμπυκνώματα της σκέψης του Ηλία Μπέτσιου, τα οποία παραθέτουμε με μια ελεύθερη απόδοση για να προσπεράσουμε τυχόν δυσκολίες κατανόησης λόγω της καθαρεύουσας που έχουν συγγραφεί. Με αυτόν τον τρόπο υπηρετούμε μια διττή αποστολή, τιμούμε τον Ηλία Μπέτσιο και παραδίδουμε μια χρηστική παρουσίαση της πυροσβεστικής διοικητικής και ηγεσίας. 

Και όπως σημείωνε  ο Η .Μπέτσιος: «Αι πυροσβεστικαί δραστηριότητες πάντοτε ήσαν και αναμφιβόλως πάντοτε θα είναι σοβαραί δραστηριότητες συνεργασίας. Αι αρχές της διευθύνσεως δύνανται να έχωσι σημαντική επίδρασιν επί της συνεργασίας και του συντονισμού εις τας δραστηριότητας αυτάς. Η επιστημονική γνώσις και η τεχνική ικανότης εις την Υπηρεσίαν είναι άχρηστη, εκτός εάν άπαντες οί επί του διευθύνοντος επιπέδου, Αξιωματικοί παντός βαθμού, δύνανται να συντονίσωσιν αποτελεσματικώς το υπό τη διοίκηση των προσωπικόν. Είς αρχηγός ομάδας, δύναται να επιτύχει την εκτέλεση έργου μόνον διά του συντονισμού των προσπαθειών των μελών της ομάδος.»

Ψυχική Υγεία των αφυπηρετήσαντων Πυροσβεστών

Του ε.α  Αντιστράτηγου Π.Σ Γιάννη  Σταμούλη

Η πολυετής  επαγγελματική δραστηριότητα των πυροσβεστικών στελεχών  συνδέεται αναπόφευκτα, με υψηλή έκθεση  τους σε τραυματικά γεγονότα, με το ανάλογο  ψυχολογικό φόρτο.

Αναζητώντας έρευνες στη διεθνή  βιβλιογραφία, υπάρχουν αρκετές  που εξετάζουν τις ψυχικές επιπτώσεις αυτής της έκθεσης στους εν ενεργεία πυροσβέστες, και κάποιες, ελάχιστες,  που να ερευνούν το φαινόμενο στους Πυροσβέστες μετά την συνταξιοδότησή τους.

Το πυροσβεστικό επάγγελμα, εν γένει, συγκροτεί μια επαγγελματική ομάδα με αυξημένη έκθεση σε ακραία, απρόβλεπτα και συχνά θανατηφόρα συμβάντα. Η βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι η χρόνια έκθεση σε τραυματικά γεγονότα συνδέεται με υψηλά ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και Διαταραχή Μετατραυματικού  Στρες (PTSD) (Stanley et al., 2017).

Είναι προφανές ότι όποιες δυσάρεστες συνέπειες  αυτές της εργασιακής εμπειρίας συνεχίζουν να «συντροφεύουν» τον Πυροσβέστη  ακόμη και μετά τη συνταξιοδότηση.

Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε περιστατικά υψηλής απειλής έχει τεκμηριωθεί ως ισχυρός παράγοντας κινδύνου για PTSD. Διεθνώς, μελέτες έχουν δείξει ότι οι συνταξιούχοι πυροσβέστες παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά PTSD σε σχέση με τους εν ενεργεία συναδέλφους τους. Σε αυστραλιανή έρευνα, το ποσοστό πιθανής PTSD στους συνταξιούχους ανήλθε στο 18%, έναντι 8% στους ενεργούς πυροσβέστες (Bryant et al., 2020).

Στην Ελλάδα, η μελέτη των Theleritis et al. (2020), η οποία διερεύνησε πυροσβέστες που έλαβαν μέρος στις καταστροφικές πυρκαγιές της Πελοποννήσου (2007), αναδεικνύει σημαντική επίπτωση συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες. Τα ευρήματα αυτά θεωρούνται ενδεικτικά για το πώς η συσσωρευμένη έκθεση σε κρίσιμα συμβάντα μπορεί να επηρεάσει τη μακροχρόνια ψυχική υγεία και στη φάση της συνταξιοδότησης.

Πέρα από το PTSD, η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) αποτελεί σημαντική παράμετρο. Μια ελληνική μελέτη των (Katsavouni et al. (2015) κατέγραψε θετική συσχέτιση μεταξύ burnout, συμπτωμάτων PTSD και συχνότητας τραυματισμών εν ώρα υπηρεσίας, υπογραμμίζοντας ότι το burnout δεν περιορίζεται μόνο σε ψυχολογικά συμπτώματα, αλλά συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο σωματικών τραυματισμών λόγω μειωμένης συγκέντρωσης και κόπωσης.

Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, το burnout μπορεί να παραμένει ενεργό ακόμη και μετά την αποχώρηση από την υπηρεσία (Arble et al., 2019). Η ψυχική επιβάρυνση των πυροσβεστών επομένως δεν ανήκει αποκλειστικά στην περίοδο της επαγγελματικής ζωής τους αλλά επεκτείνεται στη συνταξιοδότηση.

Ο ύπνος αποτελεί κρίσιμο δείκτη ψυχικής λειτουργικότητας. Σε μελέτη Κορεατών συνταξιούχων πυροσβεστών, τα άτομα με PTSD είχαν 2,7 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον ύπνο (Kim et al., 2022).

Διεθνείς μελέτες επίσης. αναφέρουν ότι η μετάβαση από την ενεργή  δράση στη συνταξιοδότηση αποτελεί κρίσιμη περίοδο αναδιοργάνωσης της προσωπικής και επαγγελματικής ταυτότητας του Πυροσβέστη.

Η ένταξη στην πυροσβεστική οικογένεια,  λειτουργεί ως «κοινότητα υψηλής συνοχής» με έντονο ομαδικό πνεύμα και αυτό ενισχύει την  ψυχολογική θωράκιση. Η απομάκρυνση από αυτή τη δομή μπορεί να  οδηγήσει σε αίσθηση απώλειας ρόλου, σε έλλειψη σκοπού και να δημιουργήσει συναισθήματα απομόνωσης.

Η έρευνα του Pepper (2021) επιβεβαιώνει ότι οι συνταξιούχοι πυροσβέστες παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα καταθλιπτικής συμπτωματολογίας από τον γενικό πληθυσμό, κάτι που συνδέεται άμεσα με την απώλεια της επιχειρησιακής κοινότητας.

Η ομαλοποίηση του απομαχικού βίου θα μπορούσε να επιτευχθεί από συστηματικά προγράμματα υποστήριξης, τα οποία  μπορεί να περιλαμβάνουν:

• ψυχοθεραπευτική υποστήριξη
• εκπαίδευση σε δεξιότητες αντιμετώπισης
• ομάδες υποστήριξης βετεράνων
• παρακολούθηση ψυχικής υγείας
• ενίσχυση κοινωνικών δικτύων

Στην Ελλάδα, παρότι με την καινοτομία της ίδρυσης του γραφείου ψυχοκοινωνικής έρευνας του Πυροσβεστικού Σώματος,  έχει αναγνωριστεί η ανάγκη της αντιμετώπισης ζητημάτων ψυχικών προβλημάτων που σχετίζονται με το πυροσβεστικό επάγγελμα, απουσιάζουν οργανωμένα μακροχρόνια προγράμματα που να απευθύνονται συγκεκριμένα σε συνταξιούχους πυροσβέστες.

Τα διαθέσιμα διεθνή και ελληνικά στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι συνταξιούχοι πυροσβέστες αποτελούν πληθυσμό υψηλού ψυχολογικού κινδύνου. Η συσσωρευμένη έκθεση σε τραυματικά γεγονότα, η επαγγελματική εξουθένωση και η απώλεια ταυτότητας μετά τη συνταξιοδότηση συνθέτουν ένα πολύπλοκο σύνολο παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική υγεία.

Βιβλιογραφία

• Arble, E., et al. (2019). Models of resilience in firefighters. Journal of Occupational Health Psychology.
• Bryant, R.A., et al. (2020). Trauma exposure in retired firefighters. Psychiatry Research.
• Katsavouni, F., et al. (2015). Burnout and PTSD in Greek firefighters. Occupational Medicine.
• Kim, J., et al. (2022). Sleep latency and PTSD in retired firefighters. IJERPH.
• Pepper, C. (2021). Psychological functioning in retired firefighters.
• Theleritis, C., et al. (2020). Coping and PTSD in Greek firefighters. Journal of Affective Disorders.
• Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας (2019). Μετατραυματικό Στρες – Ενημερωτικό Υλικό.
• «Το βαρύ ψυχικό φορτίο των πυροσβεστών». Η Καθημερινή, 2018.

 

Υγεία, χαρά και ασφάλεια

 

ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Ιωάννη Σταμούλη

12 Νοέμβρη 1942, ξημερώματα, ο Πυροσβέστης Β΄ Τάξης Κωνσταντίνος Πούλιος μαζί με άλλους Πυροσβέστες, σπεύδει να κατασβήσει ένα φλεγόμενο κτίριο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Η πυρκαγιά έχει πάρει διαστάσεις και στην προσπάθεια κατάσβεσης της, ο Πούλιος καταπλακώνεται από μέρος του κτιρίου που γκρεμίζεται. Ανασύρεται σοβαρά τραυματισμένος από συναδέλφους του, μεταφέρεται στο Νοσοκομείο και μετά από λίγο σβήνει, ξεκινώντας να θεμελιώνει με τη θυσία του, το ΗΡΩΟΝ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ.

Ο Κωνσταντίνος Πούλιος θα δώσει την σκυτάλη της θυσίας, στον αγώνα της προσφοράς και του καθήκοντος, σε δεκάδες άλλους συναδέλφους του Πυροσβεστικού Σώματος, που θα βάλουν το κορμί τους ασπίδα στην πολιτική προστασία της χώρας.

Απλοί Ήρωες της Καθημερινότητας, που θα δώσουν άλλη σημασία στο «καθήκον», που θα διδάξουν με την πολύτιμη προσφορά ζωής, ότι τούτη η χώρα επιζεί και στηρίζεται από «ευσυνείδητους λειτουργούς» που ζουν και εργάζονται στο λεπτό νήμα που χωρίζει την ζωή από την απώλειά της.

Όλη αυτή η τρομακτική θυσία από τους Έλληνες Πυροσβέστες, κατά την παρουσία του Πυροσβεστικού Σώματος στο δημόσιο βίο της χώρας, το καθιέρωσε σε έναν αξιόπιστο και αξιόμαχο δημόσιο φορέα που δίνει καθημερινά ένα δύσκολο αγώνα παλεύοντας με τα στοιχεία της φύσης και τις ακραίες εκφράσεις τους, την αστοχία των κατασκευών και των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, καθώς και των εγκληματικών πολλές φορές πράξεων συνανθρώπων μας. 

Σε αυτόν τον πόλεμο, πολλές φορές δυστυχώς η ασπίδα που θέτει το Πυροσβεστικό Σώμα, εμπεριέχει και τις ίδιες τις ζωές Πυροσβεστών που χάνουν τη ζωή τους κατά την ώρα της εκτέλεσης του καθήκοντος. 

Αναδεικνυόμενοι στους «Ήρωες της Ειρήνης», στους «Ήρωες της προστασίας της χώρας και των πολιτών της. » Αυτούς τους "Ήρωες" δυστυχώς για πολλά χρόνια, η Πολιτεία  δεν είχε προχωρήσει στην απότιση επισήμως του πρεπούμενου φόρου τιμής. 

Χαρακτηριστικά το 2006 σε άρθρο μου στο περιοδικό της ΕΑΠΣ ¨"Πυροσβεστικό Γίγνεσθαι" είχα επισημάνει αυτήν την μέγιστη παράλειψη και πρότεινα τότε την καθιέρωση Ημέρας επίσημου εορτασμού των Πεσόντων Πυροσβεστών. Ειδικότερα πρότεινα τότε ως ημερομηνία την 12η Νοεμβρίου, ημέρα θυσίας του Δοκίμου Πυροσβέστη Β΄ Τάξης Κων/νου Πούλιου, (το 1942 κατά τη διάρκεια κατάσβεσης αστικής πυρκαγιάς), πρώτου συναδέλφου που έπεσε στο καθήκον, σύμφωνα με την επίσημη ιστορία του Πυροσβεστικού Σώματος. 

Η πρόταση εισακούστηκε και έστω μετά από τόσες δεκάδες χρόνια από την ίδρυση του Π.Σ.,  με το άρθρο 22 του Ν.3511/2006 καθιερώνεται η 12^η Νοεμβρίου ως μέρα μνήμης πεσόντων Πυροσβεστών.

Σε αυτούς τους  συναδέλφους που έπεσαν στο καθήκον είναι αφιερωμένο αυτό το μικρό βιβλιαράκι.

ΠΑΤΕΙΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

 

                                     Ιωάννης Σταμούλης

                                       Νοέμβριος 2025