Θερμές εργασίες: Μία σοβαρή επικινδυνότητα, που χρειάζεται ευλαβική τήρηση μέτρων ασφαλείας

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Οι θερμές εργασίες, όπως οι ηλεκτροσυγκολλήσεις, οι οξυγονοκολλήσεις, η κοπή μετάλλων, η λείανση και κάθε εργασία που παράγει φλόγα, θερμότητα ή σπινθήρες, αποτελούν δραστηριότητες αυξημένου επαγγελματικού κινδύνου.

Οι εργασίες αυτές ενέχουν σοβαρούς κινδύνους τόσο για την ίδια την ασφάλεια των ίδιων των εργαζομένων που τις εκτελούν,( εγκαύματα, ηλεκτροπληξία, έκθεση σε επικίνδυνους καπνούς και ακτινοβολία), όσο και για την πρόκληση εκρήξεων και πυρκαγιών με μαζικότερες και εκτενείς καταστροφές.

Και εδώ, για άλλη μια φορά, η ασπίδα είναι η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου εκτάκτων αναγκών, βασισμένο στην εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου, στην πλήρη λειτουργία των μέσων και μέτρων πυροπροστασίας, στην ασφαλή χρήση του εξοπλισμού εργασίας και στην χρήση των κατάλληλων μέσων προστασίας.

Προφανώς και η ελληνική νομοθεσία έχει θέσει ένα προστατευτικό νομοθετικό πλαίσιο, με βάση τον Ν. 3850/2010, όπου «Ο εργοδότης εφαρμόζει μέτρα για την αποφυγή των κινδύνων, για την εκτίμηση των κινδύνων που δεν μπορούν να αποφευχθούν, για την προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο, την επιλογή των εξοπλισμών εργασίας και των μεθόδων εργασίας και παραγωγής, για την αντικατάσταση του επικίνδυνου από το μη επικίνδυνο ή το λιγότερο επικίνδυνο, για την καταπολέμηση των κινδύνων στην πηγή τους.

Ειδικά, στην περίπτωση των θερμών εργασιών, έχει ιδιαίτερη σημασία η υποχρέωση του εργοδότη για Γραπτή Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου. Μια εκτίμηση δηλαδή των υφισταμένων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ομάδες εργαζομένων που εκτίθενται σε ιδιαίτερους κινδύνους. Η εκτίμηση αυτή πραγματοποιείται από τους τεχνικό ασφάλειας, ιατρό εργασίας, ΕΣ.Υ.Π.Π. ή ΕΞ.Υ.Π.Π., σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Η εκτίμηση πρέπει να καθορίζει τα μέτρα προστασίας που πρέπει να ληφθούν και, αν χρειαστεί, το υλικό προστασίας που πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Για την πληρότητα και αποτελεσματικότητα της εκτίμησης του κινδύνου από τον τεχνικό ασφάλειας και τον ιατρό εργασίας γίνεται ποιοτικός και, όπου απαιτείται, και ποσοτικός προσδιορισμός των βλαπτικών παραγόντων στους οποίους εκτίθενται οι εργαζόμενοι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.» Η εκτίμηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις βασικές αρχές πρόληψης και να εντοπίζει τη φύση του κινδύνου, το βαθμό σοβαρότητάς του, τη διάρκεια έκθεσης των εργαζομένων σ’ αυτόν και τη συχνότητα εμφάνισής του.»

Προφανώς και για την ασφαλή εκτέλεση των θερμών εργασιών απαιτείται και ο κατάλληλος εξοπλισμός και τα απαραίτητα μέσα ατομικής προστασίας σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο που ενσωμάτωσε σχετική κοινοτική οδηγία.

Εννοείται ότι και σε αυτόν τον ειδικό τομέα εργασιών υπάρχει η υποχρέωση από τον εργοδότη, για ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων για τους κινδύνους που συνδέονται με την εργασία και για τη χρήση του εξοπλισμού, των Μέσων Ατμικής Προστασίας και των διαδικασιών αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.

Επιπρόσθετα όταν οι θερμές εργασίες εκτελούνται σε εργοτάξια, εφαρμόζονται και οι διατάξεις του Π.Δ. 1073/1981, οι οποίες καθορίζουν ειδικά μέτρα ασφαλείας, ενώ όταν οι θερμές εργασίες εκτελούνται στην ύπαιθρο, έχει εφαρμογή και η Πυροσβεστική Διάταξη 9/2024.

Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με τα στοιχεία από την Εθνική Ένωση Πυροπροστασίας των ΗΠΑ (NFPA), για την περίοδο 2017–2021, έχουν καταγράφει κατά μέσο όρο ετησίως 3.396 πυρκαγιές που προκλήθηκαν από θερμές εργασίες και οι οποίες προκάλεσαν 19 θανάτους , 120 τραυματισμούς, και υλικές ζημιές περίπου 292 εκατ. δολαρίων.

Από αυτές οι 1.542 πυρκαγιές (45%) προκλήθηκαν από εξοπλισμό συγκόλλησης, (οξυγονοκολλήσεις και ηλεκτροσυγκολλήσεις)

Επίσης σημαντικό είναι ότι η αμερικανική Υπηρεσία Διερεύνησης Χημικών Ατυχημάτων αναφέρει ότι οι θερμές εργασίες (hot work), όπως οι ηλεκτροσυγκολλήσεις και οι οξυγονοκολλήσεις, αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες θανατηφόρων βιομηχανικών ατυχημάτων. Εξαιτίας αυτού έχει εκδώσει σχετικό δελτίο ασφαλείας που προσδιορίζει επτά σημεία:

1. Χρησιμοποιήστε εναλλακτικές λύσεις– Όποτε είναι δυνατόν, αποφύγετε τη θερμή εργασία και εξετάστε εναλλακτικές μεθόδους.

2. Αναλύστε τους κινδύνους– Πριν από την έναρξη της θερμής εργασίας, πραγματοποιήστε μια αξιολόγηση κινδύνου που προσδιορίζει το εύρος της εργασίας, τους πιθανούς κινδύνους και τις μεθόδους ελέγχου των κινδύνων.

3. Παρακολούθηση της ατμόσφαιρας– Πραγματοποιήστε αποτελεσματική παρακολούθηση αερίων στην περιοχή εργασίας χρησιμοποιώντας έναν σωστά βαθμονομημένο ανιχνευτή εύφλεκτων αερίων πριν και κατά τη διάρκεια θερμών εργασιακών δραστηριοτήτων, ακόμη και σε περιοχές όπου δεν αναμένεται εύφλεκτη ατμόσφαιρα.

4. Ελέγξτε την περιοχή– Σε χώρους εργασίας όπου αποθηκεύονται ή χειρίζονται εύφλεκτα υγρά και αέρια, αποστραγγίστε ή/και καθαρίστε όλο τον εξοπλισμό και τις σωληνώσεις πριν από τη διεξαγωγή θερμής εργασίας. Κατά τη συγκόλληση πάνω ή κοντά σε δεξαμενές αποθήκευσης και άλλα δοχεία, ελέγξτε σωστά και, εάν είναι απαραίτητο, παρακολουθείτε συνεχώς όλες τις γύρω δεξαμενές ή τους παρακείμενους χώρους (όχι μόνο τη δεξαμενή ή το δοχείο στο οποίο εργάζεστε) για την παρουσία εύφλεκτων ουσιών και εξαλείψτε πιθανές πηγές εύφλεκτων ουσιών.

5. Χρησιμοποιήστε γραπτές άδειες– Βεβαιωθείτε ότι το εξειδικευμένο προσωπικό που είναι εξοικειωμένο με τους συγκεκριμένους κινδύνους του χώρου εξετάζει έχει εκδώσει τις απαραίτητες άδειες για τις εργασίες που πρέπει να εκτελεστούν, με τις απαιτούμενες προφυλάξεις.

6. Εκπαιδεύστε διεξοδικά – Εκπαιδεύστε το προσωπικό σχετικά με τις πολιτικές/διαδικασίες θερμής εργασίας, τη σωστή χρήση και βαθμονόμηση ανιχνευτών εύφλεκτων αερίων, τον εξοπλισμό ασφαλείας και τους κινδύνους και τους ελέγχους για συγκεκριμένες εργασίες σε γλώσσα κατανοητή από το εργατικό δυναμικό.

7. Επίβλεψη εργολάβων– Παρέχετε επίβλεψη ασφάλειας σε εξωτερικούς εργολάβους που εκτελούν θερμές εργασίες. Ενημερώστε τους εργολάβους σχετικά με τους κινδύνους που σχετίζονται με την τοποθεσία, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας εύφλεκτων υλικών.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Insurance Daily

 

Μηδενική ανοχή στους εμπρηστές

 Παρέμβαση στο μεσημβρινό δελτίο του Action 24

Οι φυσικές καταστροφές αλλάζουν τον χάρτη της ασφάλισης

 Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, παρουσιάζουν τα στοιχεία της ανάλυσης του Swiss Re Institute* για το 2025, που καταγράφονται αναλυτικά οι ζημιές από τις καταστροφές στην Ευρώπη.

Η πρώτη εικόνα δείχνει μια σχετικά ήπια εικόνα εκδήλωσης φαινομένων φυσικών καταστροφών, αλλά σχετικά με την ασφαλιστική πραγματικότητα, προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι κίνδυνοι από τις καταστροφές, παραμένουν, αυτές γίνονται πιο σύνθετες και πιο δύσκολοι στην πρόβλεψη.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι ασφαλισμένες ζημιές από φυσικές καταστροφές στην Ευρώπη ανήλθαν το 2025 στα 4 δισ. δολάρια, μέγεθος χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας που φθάνει τα 11,7 δισ. δολάρια. Ωστόσο επισημαίνεται ότι αυτή η εικόνα δεν οφείλεται στην μείωση της εκδήλωσης των κινδυνικών φαινομένων, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν έπληξαν περιοχές με υψηλή ασφαλιστική έκθεση.

Η δραστηριότητα των φυσικών κινδύνων παρέμεινε υψηλή, με έντονες χαλαζοπτώσεις στη Γαλλία, καταστροφικές πυρκαγιές σε Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα, αλλά και σοβαρές καταιγίδες σε πολλές περιοχές της Κεντρικής Ευρώπης.

Ιδιαίτερα από τα φυσικά φαινόμενα, αυτό που προβληματίζει είναι οι λεγόμενες severe convective storms (SCS) — οι ισχυρές καταιγίδες που συνοδεύονται από χαλάζι, ανεμοστρόβιλους και έντονες βροχοπτώσεις. Η Swiss Re επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι αποτελούν τον βασικότερο παράγοντα αύξησης των ασφαλισμένων ζημιών στην Ευρώπη, με ετήσια αύξηση που υπολογίζεται μεταξύ 9% και 11% σε πραγματικούς όρους.

Η αύξηση αυτή δεν εξηγείται μόνο από την ανάπτυξη των πόλεων ή τη μεγαλύτερη ασφαλιστική διείσδυση, σημαντικός παράγοντας, σχεδόν το μισό, μπορεί να αποδοθεί στην οικονομική ανάπτυξη και στην αύξηση της έκθεσης. Το υπόλοιπο συνδέεται με μεταβολές στην ίδια τη φύση των φαινομένων, εντονότερες καταιγίδες, περισσότερες χαλαζοπτώσεις και αυξημένη ατμοσφαιρική αστάθεια λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Ειδικά για τη Νότια Ευρώπη, η πραγματικότητα είναι πιο κρίσιμη. Η αύξηση των θερμοκρασιών, οι παρατεταμένες ξηρασίες και η επέκταση των αστικών περιοχών δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον κινδύνου. Οι πρόσφατες πλημμύρες στην Ισπανία, που χαρακτηρίστηκαν ως οι πιο δαπανηρές ασφαλισμένες φυσικές καταστροφές στην ιστορία της χώρας, αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πως ο συνδυασμός της κλιματικής μεταβολής και της άναρχης δόμησης μπορούν να εκτινάξουν το κόστος των ζημιών.

Οι χειμερινές καταιγίδες εξακολουθούν να αποτελούν έναν «σιωπηλό» αλλά υπαρκτό κίνδυνο. Αν και τα τελευταία χρόνια η δραστηριότητά τους ήταν χαμηλότερη από τον ιστορικό μέσο όρο, φαινόμενα όπως η καταιγίδα Éowyn το 2025 υπενθύμισαν ότι ένα και μόνο επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει ζημιές δισεκατομμυρίων. Η συγκεκριμένη καταιγίδα χαρακτηρίστηκε ως η ισχυρότερη των τελευταίων δεκαετιών για την Ιρλανδία.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο πιεστική για την ασφαλιστική αγορά. Η Swiss Re εκτιμά ότι οι ασφαλισμένες ζημιές από φυσικές καταστροφές ξεπέρασαν τα 107 δισ. δολάρια το 2025, ενώ μόνο το πρώτο εξάμηνο της χρονιάς καταγράφηκαν ζημιές 80 δισ. δολαρίων, κυρίως λόγω πυρκαγιών και καταιγίδων.

Για τον ασφαλιστικό κλάδο, το μήνυμα είναι σαφές: η διαχείριση φυσικών καταστροφών περνά πλέον σε νέα εποχή. Τα παραδοσιακά μοντέλα τιμολόγησης και αποτίμησης κινδύνου δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τη μεταβλητότητα των φαινομένων. Η ανάγκη για επενδύσεις σε δεδομένα, climate analytics, πρόληψη και ανθεκτικές υποδομές γίνεται πλέον στρατηγική προτεραιότητα και όχι απλώς τεχνική επιλογή.

Την ίδια στιγμή, διευρύνεται και το λεγόμενο protection gap — το κενό ανάμεσα στις οικονομικές ζημιές και σε ό,τι πραγματικά ασφαλίζεται. Αυτό σημαίνει ότι κυβερνήσεις, ασφαλιστικές εταιρείες και κοινωνίες θα χρειαστεί να συνεργαστούν πιο στενά, ώστε η ασφάλιση να παραμείνει βιώσιμη σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων φυσικών κινδύνων.

Η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή: οι φυσικές καταστροφές δεν αποτελούν πλέον έκτακτα γεγονότα, αλλά μόνιμο παράγοντα αναδιαμόρφωσης του επιχειρηματικού μοντέλου της ασφάλισης.

Και στην Ελλάδα;

Για να έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα για την μελέτη της Swiss Re Institute για το 2025, σημαντικό είναι να τα συνδυάσουμε και με τα στοιχεία που διαθέτουμε στη Ελλάδα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (Ε.Α.Ε.Ε.), το 2025 καταγράφηκαν σημαντικά περιστατικά έντονων βροχοπτώσεων και πλημμυρών, δασικών πυρκαγιών και τοπικών ακραίων καιρικών φαινομένων, με σημαντικές επιπτώσεις σε κατοικίες, επιχειρήσεις και οχήματα.

Ειδικά για τις πλημμύρες και τις κακοκαιρίες της περιόδου 29 Μαρτίου – 2 Απριλίου, η αρχική εκτίμηση κατέγραψε 476 δηλωμένες ζημιές με αποζημιώσεις περίπου στα 7,2 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 6,9 εκατ. αφορούσαν ασφαλίσεις περιουσίας.

Οι δασικές πυρκαγιές προκάλεσαν ασφαλισμένες ζημιές περίπου 8,85 εκατ. ευρώ, για τον Ιούλιο και Αύγουστο.

Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την σχετική μελέτη της ΕΑΕΕ για την περίοδο 1993–2025 καταγράφηκαν 56.493 ασφαλισμένες ζημιές, 59 σοβαρά φυσικά καταστροφικά περιστατικά και συνολικές απαιτήσεις αποζημιώσεων 1,28 δισ. ευρώ σε σταθερές τιμές.

Η ηλικία των Πυροσβεστών.

Νέες επιστημονικές μελέτες που θίγουν το κρίσιμο θέμα.

Ιωάννης Σταμούλης

ε.α. Αντιστράτηγος-Υπαρχηγός Π.Σ

 Το ζήτημα του ηλικιακού ορίου,  παραμονής στη μάχιμη πυροσβεστική  υπηρεσία, αποτελεί ένα διαχρονικό θέμα, που συνήθως συγκρούονται από τη μια οι σκληρές και επικίνδυνες και ανθυγιεινές συνθήκες του επαγγέλματος και από την άλλη οι ψυχρές λογιστικές όψεις του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού συστήματος.

Να σημειώσουμε ότι πρόσφατα, η Ιρλανδία, με τη νομοθετική ρύθμιση « Courts, Civil Law, Criminal Law and Superannuation (Miscellaneous Provisions) Act 2024», αύξησε το όριο συνταξιοδότησης από τα 60 στα 62, βασιζόμενοι στη έλλειψη προσωπικού, στις δυσκολίες  προσλήψεων, στην  ανάγκη αξιοποίησης της εμπειρίας παλαιότερων στελεχών, και λόγω της γενικότερης αύξησης του εργασιακού βίου στην Ευρώπη…

Η ιρλανδική κυβέρνηση παρουσίασε την αλλαγή ως μέτρο  εργασιακής «ευελιξίας», καθώς το μέτρο δεν έχει υποχρεωτικότητα.   Οι Ιρλανδοί Πυροσβέστες μπορούν να παραμένουν μέχρι τα 62, εφόσον το αιτηθούν και  μόνο εφόσον κρίνονται ιατρικά κατάλληλοι μέσω ειδικών ιατρικών αξιολογήσεων. Τα σωματεία τους είδαν το μέτρο με προβληματισμό εκφράζοντάς την ανησυχία τους, ότι αυτή η αύξηση παραμονής, θα αυξήσει τους τραυματισμούς, τα καρδιολογικά περιστατικά, και την επικινδυνότητα στις πυροσβεστικές επιχειρήσεις.

ΟΙ ΑΣΥΜΜΕΤΡΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΤΟΥ 2007 ΣΤΗΝ ΕΛΛΔΑ

 Μια πύρινη μέρα, στα τέλη Ιουνίου του 2007, με θερμοκρασία 46 C και με εκατοντάδες πυρκαγιές σε όλη τη χώρα ξεσπά η πυρκαγιά στην Πάρνηθα.

Η πύρινη καταστροφή θα απλωθεί σε όλη τη χώρα και μέχρι αρχές Σεπτεμβρίου θα δολοφονήσει δεκάδες συμπολίτες μας, θα καταστρέψει χιλιάδες σπίτια και θα αποτεφρώσει περίπου 2.700.000 στρέμματα πρασίνου.
Τις τραγικές αυτές μέρες, η επιχειρησιακή κρίση θα αποκτήσει πολλές διαστάσεις, μέχρις και εκλογές και θα αφήσει πολλά αναπάντητα ερωτήματα, αλλά και πολλές απαντήσεις αν μελετήσεις με ευρύτητα τα στοιχεία.
Δύο στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος ο Γιάννης Σταμούλης και ο Νικόλαος Διαμαντής, σχεδόν μια δεκαετία μετά, μελέτησαν τα ανοικτά στοιχεία και με την προσωπική τους εμπειρία, έκαναν μια αποτύπωση των τραγικών εκείνων ημερών.
Προφανώς και δεν υπάρχει ένα και μόνο συμπέρασμα, αλλά ένα σύνολο παραγόντων που συγκρότησαν την μεγάλη αυτή εθνική κρίση.
Στην προσπάθεια αυτή συνείσφερε και το στέλεχος των ειδικών δυνάμεων του στρατού, Dr. Νικόλαος Γιαννόπουλος με την επιχειρησιακή ανάλυση των γεγονότων από στρατιωτικής πλευράς

Για τους διαπραγματευτές που αγνόησαν την κλασική στρατηγική σκέψη

 

Του Γιάννη Σταμούλη ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ.

Το νέο ebook για την εποχή της διαπραγμάτευσης των μνημονίων.

Έχουν περάσει αρκετά  χρόνια, από τότε που η χώρα μας έζησε μια πρωτοφανή οικονομική και όχι μόνο κρίση, όταν  οδηγήθηκε στην κηδεμονία της επιτροπείας του οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Στην ουσία είχε εμπλακεί σε έναν σε έναν από τους πλέον, σύγχρονης μορφής, πόλεμο.

Από τη μια πλευρά των εμπολέμων, η Τροϊκανή συμμαχία των διεθνών και ευρωπαίων δανειστών- αγορών και από την άλλη η μικρή μας χώρα και ο λαός της.

Ο νέος αυτός σύγχρονος πόλεμος, αντικειμενικό σκοπό είχε από την πλευρά των  «Θεσμών», να εξασφαλιστεί με κάθε τρόπο η απρόσκοπτη και ομαλή εξόφληση του ελληνικού χρέους, με την όσο δυνατόν καλύτερη γρηγορότερη και μεγαλύτερη κερδοφορία των δανειστών αλλά και των διεθνών πωλητών χρήματος και κερδοσκόπων των αγορών.

Από την άλλη πλευρά, η νέα τότε  κυβέρνηση, μετά το 2015, προσπαθούσε να καταργήσει τα μνημόνια με ένα νόμο, με ένα άρθρο και με την στρατηγική του τότε Υπουργού Οικονομικών, προσερχόταν στον «πόλεμο» με τα εργαλεία της νεοφυούς  θεωρίας των παιγνίων.

Προστασία των κατοικιών από πυρκαγιά (Μέρος Α)

 

(αναδημοσίευση από το περιοδικό Ασφαλιστική Αγορά)

Τα προβλεπόμενα μέτρα παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας

Του κ. Ιωάννη Σταμούλη*,
Μέλους του Δ.Σ. και του Τεχνικού Συμβουλίου της ΠΑΣΚΑΛ & ΣΤΡΑΤΗΣ Α.Ε.

Στη χώρα μας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι πυρκαγιές που εκδηλώνονται σε χώρους κατοικιών αποτελούν το 11,6% του συνολικού αριθμού των αστικών πυρκαγιών. Το 2024 εκδηλώθηκαν συνολικά 3.766 πυρκαγιές σε κτήρια κατοικιών. Από αυτές, το 43,77% ήταν σε διαμερίσματα, το 32,81% σε μονοκατοικίες, το 15,37% σε διπλοκατοικίες, το 5,49% σε ακατοίκητα οικήματα και το υπόλοιπο (περί τα 2%) σε οικοδομές, τροχόσπιτα, σκηνές.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι πυρκαγιές σε κατοικίες αποτελούν έναν μεγάλο κίνδυνο στην καθημερινότητά μας, με ιδιαίτερα δυσμενή κατάληξη, τόσο σε ανθρώπινες απώλειες όσο και σε υλικές ζημιές. Οι περισσότερες από αυτές οφείλονται ξεκάθαρα στον συνδυασμό ελλιπών μέτρων πρόληψης και αμέλειας.

Στις συνηθισμένες αιτίες αυτών των πυρκαγιών περιλαμβάνονται: η απροσεξία κατά το μαγείρεμα ή η εγκατάλειψη του σκεύους σε αναμμένη κουζίνα, σε συνδυασμό με το μη καθαρισμένο φίλτρο του απορροφητήρα· τα βραχυκυκλώματα, τα υπερφορτωμένα πολύπριζα, τα φθαρμένα ηλεκτρικά καλώδια· η κακή χρήση φορητών θερμαντικών μέσων, η χρήση γυμνής φλόγας (κεριά – καντήλια), η επαφή εύφλεκτων υγρών με γυμνή φλόγα ή πυρακτωμένες επιφάνειες και το κάπνισμα. Μια ξεχωριστή «εποχική αιτία» αποτελεί ο χριστουγεννιάτικος ή εορταστικός στολισμός, με τη σύνθεση εύφλεκτων υλικών και ακατάλληλων φωτιστικών διακόσμων.

Πυροσβεστικό Μουσείο, 19 χρόνια διαδρομής στη διαφύλαξη και προβολή της πυροσβεστικής ιστορίας.

 

Του ε.α. Αντιστράτηγου Γιάννη Σταμούλη

Σαν σήμερα πριν 19 χρόνια, ξεκινά την λειτουργία του, το Πυροσβεστικό Μουσείο του Πυροσβεστικού Σώματος στην Παλλήνη Αττικής.

Μοναδικό στο είδος του, προχώρησε στη συγκέντρωση, διαφύλαξη και κατάλληλη έκθεση στο κοινό των πυροσβεστικών συλλογών, κειμηλίων, μέσων, μηχανολογικού και υλικοτεχνικού εξοπλισμού και άλλων αντικειμένων ιστορικής αξίας, καθώς και συγγραμμάτων πυροσβεστικού ενδιαφέροντος ή που έχουν σχέση με την πυροσβεστική ιστορία, Παράλληλα ξεκίνησε τη συγκέντρωση και διατήρηση υλικού για το Ειδικό ιστορικό πυροσβεστικό αρχείο, καθώς και βιβλία για την Πυροσβεστική Βιβλιοθήκη.

Αυτή η επέτειος της ζωής του Πυροσβεστικού Μουσείου, συμπίπτει με την Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2026, όπου το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) έχει επιλέξει το θέμα “Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο” (Museums Uniting a Divided World), εστιάζοντας στη «δύναμη των μουσείων να λειτουργούν ως γέφυρες που ενισχύουν τον διάλογο και την αλληλεγγύη». Με το μήνυμα αυτό, επιδιώκει να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων ως χώρων «που δεν εξαλείφουν τις διαφορές, αλλά δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε αυτές να γίνονται κατανοητές και να αντιμετωπίζονται με σεβασμό. Τα μουσεία ενισχύουν τη σύνδεση μεταξύ γενεών, κοινοτήτων και χωρών, προάγοντας τη διαφορετικότητα, τη βιωσιμότητα και την αμοιβαία εμπιστοσύνη».

Για μένα προσωπική είναι ξεχωριστή τιμή, ότι συνέγραψα την πρώτη έντυπη έκδοση του, "η πυροπροστασία στην Ελλάδα, 1821-1930" και τις δύο πρώτες ηλεκτρονικές του εκδόσεις ,"η συνοπτική ιστορία του Πυροσβεστικού Σώματος 1833-2003" και "βιβλιογραφικός κατάλογος Πυροσβεστικής Βιβλιοθήκης"

Η διαδρομή των σύγχρονων Πυροσβεστικών Αγώνων στην Ελλάδα.

 

Η διαδρομή των σύγχρονων Πυροσβεστικών Αγώνων στην Ελλάδα.

 

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η πρωτοβουλία από κοινού της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος και της Αθλητικής Ένωσης   Πυροσβεστών  Ελλάδος, να διοργανώσουν στις 16 Μάϊου 2026, το ΠΥΡΑΘΛΟΝ, μια αναβίωση των πυροσβεστικών αγώνων, έφερε τη μνήμη μας, 26 χρόνια πριν, στις 19 Απριλίου 2000.  Τότε με  πρωτοβουλία της Σχολής Πυροσβεστών Βιλίων, διοργανώθηκαν στο δημοτικό στάδιο της πόλης,  οι   πρώτοι πυροσβεστικοί αγώνες της Πυροσβεστικής Ακαδημίας με αθλητές τους Δοκίμους Πυροσβέστες της 66ης εκπαιδευτικής σειράς.

Τα αθλήματα ήταν από τα παραδοσιακά των πυροσβεστικών αγώνων:

Αγώνας ταχύτητας 100 μέτρων με πυροσβεστικά εμπόδια. 

Οι αθλητές πρέπει να περάσουν πρώτα πάνω από ξύλινο εμπόδιο ύψους 2 μέτρων, στην συνέχεια με δύο σωλήνες των 45 χιλ. πρέπει να περπατήσουν σε ξύλινη δοκό και ενώ θα βρίσκονται ακόμη πάνω σε αυτή θα τις εκτυλίξουν. Όταν περάσουν τη δοκό θα συνεχίσουν την εγκατάσταση και αφού ολοκληρωθεί οι διαγωνιζόμενοι τερματίζουν με τον αυλό στο χέρι.

Οι υποχρεώσεις των Δήμων για τις εργασίες προληπτικής δασοπροστασίας.

 

Η πρωτομαγιά φέρνει μαζί της και την έναρξη της πανεθνικής προσπάθειας της αντιπυρικής περιόδου. Με το νέο θεσμικό κείμενο της ΚΥΑ 1157/24/4/2026 υπάρχουν υποχρεώσεις για πολίτες, και αρμόδιες υπηρεσίες. Ένα σημαντικό κομμάτι υποχρεώσεων έχουν οι Δήμοι όλης της χώρας Σχηματικά, παραπάνω περιγράφεται ο κατάλογος των υποχρεώσεων τους.

Το πρώτο τεύχος του νέου περιοδικού γεωπολιτικής ανάλυσης.

Το πρώτο τεύχος ενός εξαιρετικού εξειδικευμένου ηλεκτρονικού περιοδικού, που δημιούργησε ο Νικόλαος Γιαννόπουλος, Αντιστράτηγος ε.α. Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών, που όπως σημειώνει:, "γεννήθηκε από την πεποίθηση ότι η γεωπολιτική ανάλυση δεν είναι προνόμιο των λίγων. Είναι εργαλείο σκέψης που ο καθένας δικαιούται να έχει στα χέρια του. Το περιοδικό φιλοδοξεί να γεφυρώσει την ακαδημαϊκή αυστηρότητα με την αναγκαιότητα της κατανόησης.

Το περιοδικό έχει ελεύθερη πρόσβαση στον σύνδεσμο https://linktr.ee/noctualabs

Πολιτική Άμυνα και κοινωνική ετοιμότητα σε μια εποχή νέων κινδύνων

Του ε.α. Αντιστρατήγου  Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το σκληρό  και αποκρουστικό πρόσωπο του πολέμου που εμφανίστηκε απειλητικό σχεδόν κοντά μας, με επίκεντρο το Ιράν, υπενθυμίζει για άλλη μια φορά,  ότι η διεθνής ασφάλεια παραμένει εύθραυστη και ότι  το περιβάλλον μας, εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται  από αυξανόμενη αβεβαιότητα.

Και ενώ οι εικόνες του πολέμου με τις προειδοποιητικές σειρήνες, έρχονται στα σπίτι μας μέσω των τηλεοπτικών οθόνων, σαν ταινία δράσης, οι περισσότεροι νομίζω των συμπολιτών έχουν ξεχάσει,  η μάλλον  αγνοούν τι σημαίνει "Πολιτική Άμυνα".  

Η ¨Πολιτική Άμυνα"  αποτελεί οργανικό  και αναπόσπαστο μέρος της εθνικής άμυνας, με σκοπό, την προστασία του άμαχου πληθυσμού και τη διασφάλιση της συνέχειας της κοινωνικής και οικονομικής ζωής σε περιόδους κρίσης ή πολεμικών γεγονότων. Περιλαμβάνει μέτρα πρόληψης, ετοιμότητας και προστασίας των πολιτών από κινδύνους που απορρέουν από πολεμικές επιχειρήσεις, υβριδικές απειλές, διαταραχές κρίσιμων υποδομών ή γενικευμένες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. 

 Στην Πολιτική Άμυνα μετέχουν οι δημόσιες και ιδιωτικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας και γενικά το "μη ένοπλο" δυναμικό της.

Με την Πολιτική Σχεδίασης Εκτάκτου Ανάγκης (ΠΣΕΑ), η Πολιτική Άμυνα της χώρας, αποβλέπει στην επιβίωση των Πολιτικών Δυνάμεων της Χώρας στον πόλεμο ή σε έκτακτες ανάγκες στην ειρήνη και στη συμβολή τους στην από κοινού διασφάλιση της Εθνικής Άμυνας.

Η τήρηση της πυροπροστασίας στις βιομηχανικές- βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, οφείλει να είναι πρωταρχικό μέλημα της λειτουργίας τους.

 

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

(δημοσιεύτηκε στη Βραδυνή της 1/2/2026)

Το 2024, σε βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους στην χώρα μας εκδηλώθηκαν 337 πυρκαγιές, το 2023 εκδηλώθηκαν 355,το 20022,352 και το 2021 εκδηλώθηκαν 356 πυρκαγιές.

Οι συγκεκριμένοι χώροι, λόγω της φύσης των παραγωγικών διαδικασιών, της ευφλεξιμότητας ή και εκρηκτικότητας των πρώτων υλών τους σε συνδυασμό  με τον  μηχανολογικό εξοπλισμό υψηλής ισχύος και των σύνθετων  ηλεκτρικών  συστημάτων τους, εμφανίζουν μια εγγενή επικινδυνότητα, που  την κατατάσσει στις πλέον σημαντικές απειλές της πολιτικής προστασίας.

Δυστυχώς πολλές φορές αυτές οι απειλές εκδηλώθηκαν με τραγικά αποτελέσματα, όπως το τελευταίο τραγικό συμβάν στα Τρίκαλα.

Όλα αυτά τα τραγικά περιστατικά στους βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους, αναδεικνύουν την υποχρέωση των ιδιοκτητών- υπευθύνων σε μια ολιστική εφαρμογή τόσο των νομικών υποχρεώσεων για την πυροπροστασία  και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων,  όσο και επιπλέον αυτών που σαν «καλές πρακτικές» να έρχονται να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους  που προκύπτουν από την καθημερινότητα.

Σε αυτή την ολιστική  υλοποίηση πυροπροστασίας- ασφαλείας- πέρα από την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέσων και μέτρων πυρασφαλείας (μόνιμο υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο, σύστημα ανίχνευσης, σύστημα αυτόματης κατάσβεσης,  φορητά πυροσβεστικά κ.λ.π.) πρέπει να  συνυπάρχει και  η ευλαβική τήρηση και μια σειράς από προληπτικά μέτρα όπως:

Όταν οι πλημμύρες σκοτώνουν...

Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Τον Σεπτέμβριο, του 2024 η καταιγίδα Μπόρις. είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία φονικών πλημυρών που   έπληξαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, με θανάτους και ζημιές σε περιοχές της Γερμανίας, της Πολωνίας, της Αυστρίας, της Ουγγαρίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας, της Ρουμανίας και της Ιταλίας.

Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, στην Ισπανία,   ακραίες βροχοπτώσεις προκάλεσαν πλημμύρες με καταστροφικές επιπτώσεις και θανάτους  στη Βαλένθια και τις γειτονικές περιοχές. Τουλάχιστον 232 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Βαλένθια, και  στις επαρχίες Αλμπαθέτε, Κουένκα και Μάλαγα. Οι ζημίες στις υποδομές και οι οικονομικές απώλειες αποτιμήθηκαν  περίπου 16,5 δισ.

Το 2025 ξεκίνησε θυελλώδες, με σφοδρούς ανέμους να σαρώνουν τμήματα της Γαλλίας. Περιοχές στον βορρά, όπως η Σαρλεβίλ-Μεζιέρ, η Σαλόν-αν-Σαμπάν και το Μπαρ-λε-Ντικ, επλήγησαν περισσότερο, με συχνές ριπές που έφταναν έως και τα 110 km/h.